7 thói quen giúp phòng bệnh phụ khoa và bảo vệ sức khỏe vùng kín mỗi ngày

Phòng bệnh phụ khoa không chỉ giúp chị em hạn chế nguy cơ viêm nhiễm, rối loạn vùng kín mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài. Duy trì những thói quen vệ sinh và sinh hoạt đúng cách mỗi ngày là một trong những biện pháp đơn giản nhưng quan trọng để giữ vùng kín khỏe mạnh.

7 thói quen giúp phòng bệnh phụ khoa hiệu quả

Không phải lúc nào bệnh phụ khoa cũng có thể phòng ngừa hoàn toàn, nhưng việc duy trì những thói quen chăm sóc vùng kín đúng cách mỗi ngày có thể giúp chị em giảm các yếu tố nguy cơ và chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản.

Dưới đây là 7 thói quen đơn giản nhưng cần thiết mà nữ giới nên duy trì thường xuyên:

Vệ sinh vùng kín đúng cách mỗi ngày

Vệ sinh vùng kín hằng ngày là bước cơ bản để giữ vùng âm hộ sạch sẽ, nhưng sạch không đồng nghĩa với rửa càng nhiều càng tốt.

Âm đạo có cơ chế tự làm sạch và duy trì hệ vi sinh riêng. Việc làm sạch quá mức có thể làm thay đổi môi trường tự nhiên, từ đó không giúp phòng bệnh phụ khoa mà ngược lại có thể gây kích ứng hoặc làm tăng nguy cơ mất cân bằng hệ vi sinh.

Một số nguyên tắc khi vệ sinh chị em cần lưu ý để tránh làm tổn thương tới “cô bé”:

• Vệ sinh nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh.
• Khi vệ sinh sau khi đi vệ sinh, nên lau từ trước ra sau.
• Không dùng vòi nước áp lực mạnh xịt trực tiếp vào âm đạo.
• Không thụt rửa sâu bên trong âm đạo.
• Không sử dụng xà phòng, chất tẩy rửa hoặc sản phẩm có tính kích ứng để làm sạch vùng kín.
• Vệ sinh bằng nước sạch, có thể sử dụng sản phẩm vệ sinh phù hợp nếu cần và lau khô sau khi vệ sinh.

Giữ vùng kín khô thoáng

Môi trường nóng ẩm kéo dài có thể tạo điều kiện thuận lợi cho một số tác nhân gây viêm nhiễm phát triển. Vì vậy, giữ vùng kín khô thoáng là một trong những thói quen đơn giản nhưng quan trọng để bảo vệ sức khỏe vùng kín.

Chị em nên ưu tiên quần lót vừa vặn, có khả năng thông thoáng; thay quần lót mỗi ngày hoặc thay sớm hơn nếu bị ẩm ướt. Sau khi tập thể thao, bơi lội hoặc ra nhiều mồ hôi, nên thay quần áo càng sớm càng tốt.

Đồng thời, hạn chế mặc quần quá bó sát trong thời gian dài, đặc biệt khi thời tiết nóng hoặc phải vận động nhiều.

Không lạm dụng dung dịch vệ sinh vùng kín

Nhiều chị em cho rằng sử dụng dung dịch vệ sinh thường xuyên sẽ giúp vùng kín sạch sẽ và ngăn ngừa viêm nhiễm. Tuy nhiên, lạm dụng sản phẩm vệ sinh không phải là cách phòng bệnh phụ khoa hiệu quả.

Nếu sử dụng, chị em nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, phù hợp với cơ địa và chỉ dùng để vệ sinh vùng âm hộ theo hướng dẫn. Không nên dùng sản phẩm có mùi thơm mạnh hoặc các chất dễ gây kích ứng nếu nhận thấy vùng kín nhạy cảm với thành phần đó.

Đặc biệt, tuyệt đối không dùng dung dịch vệ sinh để thụt rửa sâu bên trong âm đạo.

Thay băng vệ sinh đúng cách trong kỳ kinh

Trong những ngày hành kinh, vùng kín thường ẩm ướt hơn và tiếp xúc với máu kinh trong thời gian dài. Vì vậy, vệ sinh đúng cách và thay sản phẩm kinh nguyệt phù hợp là điều chị em không nên bỏ qua.

Khi sử dụng băng vệ sinh, nên thay thường xuyên và thay ngay khi băng đã đầy hoặc ẩm ướt, thay vì cố sử dụng trong thời gian quá lâu. Trước và sau khi thay băng, cần rửa tay sạch.

Nếu sử dụng tampon hoặc cốc nguyệt san, cần tuân thủ hướng dẫn sử dụng, vệ sinh và thời gian thay/tháo của sản phẩm. Không nên sử dụng sản phẩm kinh nguyệt lâu hơn thời gian khuyến cáo.

Quan hệ tình dục an toàn

Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh dục và làm tăng nguy cơ gặp các biến chứng phụ khoa nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Để chủ động phòng bệnh phụ khoa, chị em nên thực hiện quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách và hạn chế quan hệ với nhiều bạn tình. Khi bản thân hoặc bạn tình có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, nên tạm ngừng quan hệ và đi khám.

Bao cao su có thể giúp giảm nguy cơ lây truyền nhiều bệnh qua đường tình dục, nhưng không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ đối với tất cả các tác nhân.

Không tự ý mua thuốc khi vùng kín có dấu hiệu bất thường

Ngứa, rát, khí hư bất thường hoặc có mùi vùng kín không phải lúc nào cũng do cùng một nguyên nhân. Nhiễm nấm, viêm âm đạo do vi khuẩn, trùng roi và một số bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể gây những triệu chứng tương tự nhưng cần phương pháp điều trị khác nhau.

Do đó, chị em không nên tự mua thuốc đặt, thuốc uống hoặc sử dụng lại đơn thuốc cũ chỉ vì thấy triệu chứng giống lần trước.

Việc điều trị không đúng nguyên nhân có thể khiến triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc làm việc chẩn đoán sau đó khó khăn hơn. Khi có dấu hiệu bất thường, thăm khám và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ vẫn là lựa chọn an toàn hơn.

Duy trì lối sống lành mạnh

Sức khỏe vùng kín không tách rời sức khỏe tổng thể. Một chế độ sinh hoạt khoa học giúp cơ thể duy trì trạng thái khỏe mạnh và hỗ trợ khả năng chống lại các yếu tố gây bệnh.

Chị em nên:

• Ăn uống đa dạng, đầy đủ dưỡng chất.
• Uống đủ nước theo nhu cầu cơ thể.
• Duy trì vận động thể chất thường xuyên.
• Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya kéo dài.
• Hạn chế hút thuốc và sử dụng rượu bia.
• Kiểm soát tốt các bệnh lý nền và sử dụng thuốc theo chỉ định.

Những dấu hiệu phụ khoa chị em không nên bỏ qua

Dù chủ động phòng bệnh phụ khoa, chị em vẫn có thể gặp các vấn đề phụ khoa trong quá trình sinh hoạt và thay đổi nội tiết. Vì vậy, cần chú ý những dấu hiệu bất thường như:

• Khí hư thay đổi rõ rệt về màu sắc, tính chất hoặc số lượng.
• Khí hư có mùi hôi hoặc mùi bất thường kéo dài.
• Ngứa, rát, đỏ hoặc sưng vùng âm hộ.
• Đau hoặc nóng rát khi đi tiểu.
• Đau khi quan hệ tình dục.
• Chảy máu âm đạo bất thường, đặc biệt là chảy máu sau quan hệ.
• Đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu kéo dài.
• Rối loạn kinh nguyệt bất thường so với chu kỳ thông thường.

Những biểu hiện trên có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Chị em không nên tự chẩn đoán bệnh chỉ dựa vào triệu chứng mà nên thăm khám khi tình trạng kéo dài, tái diễn hoặc có biểu hiện bất thường rõ rệt.

Câu hỏi thường gặp về phòng bệnh phụ khoa

Phòng bệnh phụ khoa có cần dùng dung dịch vệ sinh hằng ngày không?

Không nhất thiết. Với nhiều phụ nữ, vệ sinh vùng âm hộ bằng nước sạch và giữ vùng kín khô thoáng đã đáp ứng tốt nhu cầu vệ sinh hằng ngày. Nếu sử dụng dung dịch vệ sinh, nên chọn sản phẩm phù hợp và tránh lạm dụng hoặc thụt rửa sâu vào âm đạo.

Vệ sinh vùng kín nhiều lần trong ngày có giúp phòng viêm phụ khoa không?

Không. Vệ sinh quá nhiều, chà xát mạnh hoặc sử dụng sản phẩm làm sạch không phù hợp có thể gây kích ứng và làm xáo trộn môi trường tự nhiên của vùng kín. Chị em nên vệ sinh nhẹ nhàng, đúng cách thay vì cố gắng làm sạch quá mức.

Không có triệu chứng thì có cần khám phụ khoa không?

Có. Khám phụ khoa định kỳ giúp đánh giá sức khỏe sinh sản và thực hiện các kiểm tra, sàng lọc phù hợp với từng độ tuổi và nguy cơ. Một số vấn đề có thể không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Do đó, bạn nên đi khám phụ khoa định kỳ dù không có triệu chứng để bảo vệ sức khỏe vùng kín.

Phòng bệnh phụ khoa bắt đầu từ những thói quen rất đơn giản từ vệ sinh đúng cách cho tới quan hệ tình dục an toàn. Chị em cũng cần nhớ rằng chăm sóc vùng kín đúng cách không phải là làm sạch càng nhiều càng tốt, mà là duy trì sự sạch sẽ, khô thoáng và tôn trọng môi trường sinh lý tự nhiên của cơ thể.