Cốc nguyệt san là gì? Cách dùng an toàn cho nữ giới

Cốc nguyệt san hiện đang là sản phẩm vệ sinh được đông đảo chị em phụ nữ hiện đại lựa chọn sử dụng trong kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, liệu cốc nguyệt san có phù hợp với mọi phụ nữ? Cách sử dụng như thế nào để vừa thoải mái vừa đảm bảo an toàn? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Cốc nguyệt san là gì?

Cốc nguyệt san là một dụng cụ vệ sinh kinh nguyệt được thiết kế dạng hình chuông hoặc phễu nhỏ, thường làm từ silicone y tế, cao su tự nhiên hoặc nhựa TPE an toàn cho cơ thể.

Khác với băng vệ sinh hoặc tampon có chức năng thấm hút máu kinh, cốc nguyệt san được đặt vào âm đạo để hứng và chứa kinh nguyệt bên trong. Sau một khoảng thời gian nhất định, người dùng lấy cốc ra, đổ lượng kinh nguyệt đã tích tụ, vệ sinh sạch và tái sử dụng.

Hiện nay, cốc nguyệt san có nhiều kích thước khác nhau để phù hợp với từng độ tuổi, cơ địa và tình trạng sinh nở của phụ nữ.

Cấu tạo cốc nguyệt san

Hầu hết các loại cốc nguyệt san hiện nay đều được thiết kế với 4 bộ phận chính gồm miệng cốc, thân cốc, lỗ thông khí và cuống cốc.

• Miệng cốc: Được thiết kế với độ đàn hồi phù hợp để ôm sát thành âm đạo sau khi đưa vào bên trong. Bộ phận này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo độ kín, giúp ngăn ngừa tình trạng rò rỉ kinh nguyệt ra ngoài.
• Thân cốc: Dùng để chứa kinh nguyệt trong suốt thời gian sử dụng. Dung tích chứa của cốc nguyệt san thường dao động từ 15ml đến 40ml, tùy theo kích thước sản phẩm.
• Lỗ thông khí: Giúp cân bằng áp suất giữa bên trong và bên ngoài cốc, hỗ trợ cốc mở hoàn toàn sau khi được đưa vào âm đạo. Đồng thời, khi tháo cốc ra, lỗ thông khí giúp phá vỡ lực hút chân không, giúp việc lấy cốc trở nên dễ dàng và thoải mái hơn.
• Cuống cốc: Có tác dụng giúp người dùng xác định vị trí và hỗ trợ tháo cốc ra khỏi âm đạo thuận tiện hơn.

Ưu, nhược điểm của cốc nguyệt san

Ưu điểm

• Tiết kiệm chi phí dài hạn: Một chiếc cốc nguyệt san chất lượng tốt có thể sử dụng từ 5–10 năm nếu được vệ sinh đúng cách. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí mua băng vệ sinh hoặc tampon hàng tháng.
• Thời gián sử dụng dài: Tùy lượng kinh nguyệt, cốc nguyệt san có thể sử dụng liên tục từ 6–12 giờ trước khi cần làm sạch.
• Thoải mái khi vận động: Người dùng có thể tập thể dục, chạy bộ, bơi lội hoặc tham gia các hoạt động thường ngày mà không lo xô lệch như băng vệ sinh.
• Hạn chế mùi khó chịu: Do máu kinh không tiếp xúc trực tiếp với không khí nên tình trạng mùi hôi trong kỳ kinh nguyệt được giảm đáng kể.

Nhược điểm

• Cần thời gian làm quen: Những lần đầu sử dụng có thể gặp khó khăn khi gấp cốc, đưa vào hoặc tháo ra.
• Nguy cơ rò rỉ nếu đặt sai: Nếu cốc không mở hoàn toàn hoặc đặt chưa đúng vị trí, kinh nguyệt có thể bị rò rỉ ra ngoài.
• Không phù hợp với mọi đối tượng: Một số phụ nữ có cấu trúc âm đạo đặc biệt hoặc mắc bệnh lý phụ khoa cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Trường hợp có thể sử dụng cốc nguyệt san

Cốc nguyệt san phù hợp với:

• Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.
• Người muốn tiết kiệm chi phí vệ sinh kinh nguyệt lâu dài.
• Người thường xuyên vận động hoặc chơi thể thao.
• Người có làn da nhạy cảm với băng vệ sinh.

Trường hợp cần cẩn trọng khi dùng cốc nguyệt san

Chị em nằm trong những trường hợp dưới đây nên cẩn trọng trước khi dùng cốc nguyệt san:

• Đang mắc viêm nhiễm phụ khoa.
• Vừa phẫu thuật phụ khoa.
• Sau sinh chưa được bác sĩ cho phép sử dụng.
• Có bất thường về cấu trúc âm đạo.

Hướng dẫn cách dùng cốc nguyệt san đúng cách

Mặc dù cốc nguyệt san được đánh giá là tiện lợi và an toàn, nhưng để phát huy tối đa hiệu quả cũng như hạn chế nguy cơ rò rỉ hoặc viêm nhiễm phụ khoa, chị em cần sử dụng đúng cách.

Bước 1: Vệ sinh tay và cốc nguyệt san

Trước khi đưa cốc nguyệt san vào âm đạo, hãy rửa tay sạch bằng xà phòng và nước sạch để hạn chế vi khuẩn xâm nhập vào vùng kín.

Nếu sử dụng cốc trong chu kỳ kinh nguyệt đầu tiên hoặc sau khi kết thúc chu kỳ trước, nên tiệt trùng cốc bằng cách đun sôi trong nước khoảng 3–5 phút theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Sau đó để cốc khô tự nhiên trước khi sử dụng.

Bước 2: Gấp cốc nguyệt san

Do miệng cốc có kích thước lớn hơn cửa âm đạo nên cần gấp cốc lại trước khi đưa vào bên trong. Một số cách gấp phổ biến gồm:

• Gấp Chữ C (C-Fold): Đây là cách gấp đơn giản và được nhiều người mới sử dụng lựa chọn. Chỉ cần bóp dẹt cốc rồi gấp đôi lại tạo thành hình chữ C.
• Gấp Punch Down: Dùng ngón tay ấn một phần miệng cốc xuống đáy cốc để tạo đầu cốc nhỏ hơn. Cách này giúp việc đưa cốc vào âm đạo dễ dàng hơn đối với người mới.
• Gấp Số 7: Gấp một bên miệng cốc chéo xuống thân cốc tạo thành hình số 7. Đây cũng là kiểu gấp phổ biến giúp giảm kích thước đầu cốc khi đưa vào.

Chị em có thể thử nhiều cách khác nhau để tìm ra kiểu gấp phù hợp và thoải mái nhất.

Bước 3: Đưa cốc vào âm đạo

Sau gấp cốc, chị em lựa chọn tư thế thoải mái như:

• Ngồi xổm.
• Gác một chân lên ghế hoặc bồn cầu.
• Ngồi trên bồn cầu.
• Đứng hơi khuỵu gối.

Dùng một tay giữ cốc đã gấp, tay còn lại nhẹ nhàng tách môi âm hộ. Sau đó đưa cốc vào âm đạo theo hướng chếch về phía xương cụt thay vì hướng thẳng lên trên.

Khi cốc đã vào bên trong, thả tay để cốc tự mở ra.

Bước 4: Kiểm tra cốc đã mở hoàn toàn chưa

Sau khi đặt cốc vào âm đạo, hãy dùng ngón tay sờ nhẹ quanh thân cốc.

Nếu cốc có hình tròn đều, không bị gấp hoặc méo thì chứng tỏ cốc đã mở hoàn toàn và đang ở đúng vị trí.

Trong trường hợp cốc chưa mở hết, bạn có thể:

• Xoay nhẹ thân cốc.
• Bóp nhẹ đáy cốc.
• Đi lại vài bước hoặc thay đổi tư thế.

Việc cốc mở hoàn toàn sẽ giúp ngăn ngừa rò rỉ kinh nguyệt hiệu quả hơn.

Bước 5: Theo dõi thời gian sử dụng

Tùy vào lượng kinh nguyệt của mỗi người, cốc nguyệt san có thể sử dụng liên tục từ 6–12 giờ.

Những ngày đầu kỳ kinh có lượng máu nhiều, chị em nên kiểm tra cốc thường xuyên hơn để tránh tình trạng đầy cốc gây rò rỉ.

Không nên để cốc trong âm đạo quá thời gian khuyến cáo của nhà sản xuất.

Bước 6: Tháo cốc

Khi cần lấy cốc ra, hãy:

• Rửa tay sạch.
• Chọn tư thế thoải mái.
• Thả lỏng cơ vùng chậu.

Dùng ngón tay tìm phần đáy cốc, bóp nhẹ để phá vỡ lực hút chân không rồi từ từ kéo cốc ra ngoài.

Không nên kéo trực tiếp vào cuống cốc vì có thể gây khó chịu hoặc khiến việc tháo cốc trở nên khó khăn hơn.

Bước 7: Đổ máu kinh và vệ sinh cốc

Sau khi lấy cốc ra, chị em:

• Đổ lượng kinh nguyệt trong cốc vào bồn cầu.
• Rửa sạch bằng nước.
• Có thể sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên dụng dành cho cốc nguyệt san nếu cần.

Sau đó tiếp tục đặt lại cốc nếu vẫn đang trong chu kỳ kinh nguyệt.

Cách vệ sinh và bảo quản cốc nguyệt san

Vệ sinh và bảo quản đúng cách là yếu tố quan trọng giúp cốc nguyệt san luôn sạch sẽ, kéo dài tuổi thọ sử dụng và giảm nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa.

Cách vệ sinh cốc

• Rửa cốc dưới vòi nước sạch hoặc có thể dùng dung dịch chuyên dụng. Chú ý làm sạch cả mặt trong và mặt ngoài của cốc.
• Các lỗ thông khí gần miệng cốc rất dễ tích tụ cặn kinh nguyệt. Hãy dùng nước sạch xả mạnh hoặc nhẹ nhàng chà rửa để đảm bảo các lỗ này luôn thông thoáng.
• Nếu đang ở nơi công cộng và không thuận tiện rửa bằng nước, có thể lau sạch tạm thời bằng giấy vệ sinh không mùi trước khi đặt lại. Sau đó cần vệ sinh kỹ càng ngay khi có điều kiện.
• Sau khi hết kỳ kinh, tiệt trùng cốc bằng cách đun sôi cốc trong nước khoảng 3–5 phút theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Cách bảo quản

• Bảo quản cốc trong túi vải thoáng khí đi kèm.
• Đặt ở nơi khô ráo, sạch sẽ.
• Tránh ánh nắng trực tiếp và nhiệt độ cao.
• Không cất cốc trong túi nilon hoặc hộp kín khi còn ẩm.

Lưu ý quan trọng khi dùng cốc nguyệt san

Mặc dù cốc nguyệt san được đánh giá là an toàn và tiện lợi, việc sử dụng không đúng cách có thể gây khó chịu hoặc làm tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa. Để đảm bảo hiệu quả và an toàn trong suốt quá trình sử dụng, chị em nên lưu ý những vấn đề sau:

• Chọn kích thước phù hợp với cơ địa.
• Không sử dụng cốc bị rách hoặc biến dạng.
• Thay và vệ sinh đúng thời gian khuyến cáo.
• Không dùng chung cốc với người khác.
• Ngừng sử dụng nếu xuất hiện kích ứng hoặc khó chịu kéo dài.

Một số câu hỏi liên quan

Sử dụng cốc nguyệt san có gây mất trinh?

Màng trinh là một lớp mô mỏng có độ đàn hồi khác nhau ở mỗi người.

Việc sử dụng cốc nguyệt san có thể làm thay đổi hoặc rách màng trinh ở một số trường hợp, đặc biệt nếu đưa cốc vào âm đạo nhiều lần hoặc thao tác không đúng cách.

Do đó, những người có nhu cầu bảo tồn màng trinh nên cân nhắc kỹ trước khi sử dụng.

Cốc nguyệt san có an toàn không?

Cốc nguyệt san được sản xuất từ các chất liệu an toàn như silicone y tế, cao su tự nhiên hoặc nhựa TPE, đã được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực y tế. Nếu lựa chọn sản phẩm chất lượng, sử dụng và vệ sinh đúng cách, cốc nguyệt san được đánh giá là an toàn đối với hầu hết phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

Có thể ngủ qua đêm khi dùng cốc nguyệt san

Có thể. Nhờ khả năng chứa lượng kinh nguyệt lớn hơn băng vệ sinh thông thường, cốc nguyệt san có thể sử dụng liên tục từ 6–12 giờ tùy lượng kinh nguyệt của mỗi người. Tuy nhiên, vẫn nên tuân thủ thời gian sử dụng theo khuyến cáo của nhà sản xuất.

Cốc nguyệt san là giải pháp vệ sinh kinh nguyệt hiện đại, an toàn và tiết kiệm cho nhiều phụ nữ. Bên cạnh những ưu điểm nổi bật như thân thiện môi trường, sử dụng lâu dài và tạo cảm giác thoải mái, người dùng cần lựa chọn sản phẩm chất lượng, sử dụng đúng cách và vệ sinh cẩn thận để hạn chế các nguy cơ viêm nhiễm.