Phá thai có vô sinh không? Bác sĩ giải đáp nguyên nhân, nguy cơ và cách phòng tránh

Phá thai có vô sinh không? Đây là câu hỏi được rất nhiều chị em quan tâm khi buộc phải chấm dứt thai kỳ ngoài ý muốn. Trên thực tế, phá thai không đồng nghĩa với vô sinh. Tuy nhiên, nếu thực hiện không đúng cách sẽ làm tăng nguy cơ biến chứng, ảnh hưởng tới khả năng mang thai sau này của người phụ nữ.

Phá thai là gì?

Phá thai là việc chấm dứt thai kỳ trước thời điểm sinh nở. Tùy vào tuổi thai, tình trạng sức khỏe của thai phụ và các yếu tố liên quan, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp đình chỉ thai phù hợp.

Hiện nay có hai phương pháp phá thai phổ biến:

• Phá thai bằng thuốc: Dùng thuốc để khiến thai nhi ngừng phát triển, bong tách khỏi niêm mạc tử cung và kích thích tử cung cop bóp để đẩy thai ra khỏi cơ thể người mẹ.
• Can thiệp ngoại khoa: Hút thai, nong gắp phai là phương pháp đình chỉ thai bằng cách sử dụng thiết bị y khoa chuyên dụng can thiệp vào tử cung người mẹ và đưa thai nhi ra bên ngoài.

Hiện nay, các phương pháp phá thai an toàn đều được Bộ Y tế hướng dẫn thực hiện tại những cơ sở y tế đủ điều kiện, có bác sĩ chuyên khoa trực tiếp theo dõi nhằm hạn chế tối đa biến chứng.

Phá thai có vô sinh không?

Trên thực tế, nếu việc đình chỉ thai được thực hiện đúng chỉ định, đúng kỹ thuật, tại cơ sở y tế uy tín và được bác sĩ chuyên khoa trực tiếp theo dõi thì nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản là rất thấp. Phần lớn phụ nữ vẫn có thể mang thai và sinh con bình thường sau khi cơ thể hồi phục hoàn toàn.

Tuy nhiên, vô sinh có thể xảy ra nếu quá trình phá thai không đảm bảo an toàn hoặc xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng.

Điều cần hiểu rõ là bản thân việc phá thai không phải là nguyên nhân trực tiếp gây vô sinh, mà chính các biến chứng phát sinh trong và sau quá trình đình chỉ thai mới là yếu tố ảnh hưởng đến khả năng mang thai về sau. Vì vậy, nếu buộc phải chấm dứt thai kỳ, chị em nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín, được thăm khám kỹ lưỡng trước khi thực hiện và tái khám theo đúng lịch hẹn của bác sĩ để giảm thiểu tối đa nguy cơ biến chứng.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ vô sinh sau phá thai

Không phải mọi trường hợp phá thai đều dẫn đến vô sinh. Tuy nhiên, một số yếu tố dưới đây có thể làm tăng nguy cơ tổn thương cơ quan sinh sản và ảnh hưởng đến khả năng mang thai trong tương lai nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời.

Phá thai tại cơ sở y tế không đảm bảo chất lượng

Lựa chọn cơ sở y tế không được cấp phép hoặc có đội ngũ bác sĩ thiếu chuyên môn là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm tăng nguy cơ vô sinh sau phá thai.

Tại những cơ sở này, quy trình thực hiện có thể không đảm bảo vô khuẩn, thiết bị y tế lạc hậu hoặc kỹ thuật đình chỉ thai không đúng chỉ định. Điều này dễ dẫn đến các biến chứng như nhiễm trùng tử cung, sót thai, sót nhau, băng huyết hoặc thủng tử cung.

Nếu không được điều trị kịp thời, các tổn thương này có thể ảnh hưởng lâu dài đến chức năng sinh sản.

Tự ý phá thai bằng thuốc tại nhà

Nhiều chị em vì tâm lý e ngại đã tự mua thuốc phá thai qua mạng hoặc tại các hiệu thuốc mà không qua thăm khám. Đây là hành động tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi không phải trường hợp nào cũng đủ điều kiện áp dụng phương pháp phá thai bằng thuốc. Việc sử dụng thuốc không đúng tuổi thai, dùng sai liều hoặc không được theo dõi y tế có thể dẫn đến:

• Thai không được tống xuất hoàn toàn.
• Sót thai, sót nhau.
• Băng huyết kéo dài.
• Nhiễm trùng tử cung.
• Phải can thiệp ngoại khoa để xử lý biến chứng.

Những biến chứng này nếu diễn tiến nặng có thể làm tăng nguy cơ vô sinh hoặc hiếm muộn.

Phá thai nhiều lần

Mỗi lần đình chỉ thai đều tác động trực tiếp đến tử cung và nội mạc tử cung. Nếu phá thai nhiều lần, lớp niêm mạc tử cung có thể bị tổn thương, mỏng dần và mất khả năng tái tạo như ban đầu.

Điều này khiến phôi thai khó bám vào tử cung khi mang thai trở lại, đồng thời làm tăng nguy cơ sảy thai, thai lưu hoặc vô sinh. Bên cạnh đó, việc phá thai lặp đi lặp lại cũng làm tăng nguy cơ viêm nhiễm và dính buồng tử cung.

Viêm nhiễm sau phá thai

Sau khi phá thai, cổ tử cung vẫn còn hé mở và niêm mạc tử cung đang trong quá trình hồi phục nên rất dễ bị vi khuẩn xâm nhập. Nếu chị em không giữ vệ sinh vùng kín đúng cách, quan hệ tình dục quá sớm hoặc không tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, nguy cơ viêm nhiễm sẽ tăng cao. Ban đầu, tình trạng viêm có thể chỉ khu trú ở tử cung nhưng nếu kéo dài có thể lan đến vòi trứng, buồng trứng và các cơ quan vùng chậu. Hậu quả là hình thành sẹo, gây tắc vòi trứng và làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên.

Dính buồng tử cung

Dính buồng tử cung là biến chứng có thể xảy ra khi lớp nội mạc tử cung bị tổn thương sâu trong quá trình hút thai hoặc nạo thai. Khi đó, các thành tử cung dính vào nhau, làm giảm diện tích nội mạc để phôi làm tổ. Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như kinh nguyệt ít dần, vô kinh, đau bụng khi hành kinh hoặc khó mang thai. Nếu không được điều trị bằng các phương pháp chuyên khoa, dính buồng tử cung có thể là nguyên nhân gây vô sinh thứ phát.

Thủng tử cung

Thủng tử cung là biến chứng hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm, thường xảy ra khi thực hiện thủ thuật bởi người thiếu kinh nghiệm hoặc sử dụng dụng cụ không đúng kỹ thuật. Mức độ tổn thương có thể từ nhẹ đến nặng, thậm chí ảnh hưởng đến các cơ quan lân cận như ruột hoặc bàng quang. Trong những trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể phải phẫu thuật cấp cứu, thậm chí cắt tử cung để bảo toàn tính mạng. Khi đó, khả năng mang thai sẽ không còn.

Sót thai hoặc sót nhau thai

Sót thai hoặc sót nhau là tình trạng một phần thai hoặc nhau thai vẫn còn tồn tại trong buồng tử cung sau khi đình chỉ thai. Đây là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, gây viêm nội mạc tử cung và nhiễm trùng vùng chậu. Người bệnh thường có biểu hiện ra máu kéo dài, đau bụng âm ỉ, sốt hoặc khí hư có mùi hôi. Nếu không được xử trí sớm, tình trạng viêm nhiễm có thể để lại sẹo trong buồng tử cung hoặc gây tắc vòi trứng, từ đó ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Không chăm sóc đúng cách sau phá thai

Chế độ chăm sóc sau phá thai có vai trò quan trọng đối với quá trình hồi phục của cơ quan sinh sản. Nếu chị em chủ quan, không tái khám theo lịch, lao động nặng quá sớm, quan hệ tình dục khi tử cung chưa hồi phục hoặc tự ý dùng thuốc kháng sinh, thuốc cầm máu mà không có chỉ định của bác sĩ thì nguy cơ biến chứng sẽ tăng lên đáng kể. Việc tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau phá thai không chỉ giúp cơ thể hồi phục nhanh mà còn góp phần bảo vệ khả năng mang thai và sinh con trong tương lai.

Dấu hiệu cảnh báo biến chứng sau phá thai cần đi khám ngay

Nếu xuất hiện các dấu hiệu sau cần đến cơ sở y tế ngay:

• Ra máu ồ ạt, phải thay nhiều băng vệ sinh trong thời gian ngắn.
• Đau bụng dữ dội, đau tăng dần.
• Sốt từ 38°C trở lên.
• Khí hư có mùi hôi.
• Chóng mặt, ngất.
• Ra máu kéo dài trên 2 tuần.
• Không thấy ra máu nhưng đau bụng nhiều sau dùng thuốc phá thai.

Việc phát hiện sớm sẽ giúp điều trị kịp thời và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Làm thế nào để giảm nguy cơ vô sinh sau phá thai?

Để bảo vệ sức khỏe sinh sản, chị em nên:

• Lựa chọn cơ sở y tế được cấp phép thực hiện đình chỉ thai.
• Khám đầy đủ trước khi phá thai.
• Thực hiện đúng phương pháp theo chỉ định bác sĩ.
• Uống thuốc đúng hướng dẫn.
• Tái khám đúng lịch.
• Kiêng quan hệ tình dục khoảng 2–4 tuần hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ.
• Không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định.
• Áp dụng biện pháp tránh thai phù hợp sau khi hồi phục.

Một số câu hỏi liên quan

Phá thai một lần có bị vô sinh không?

Không. Phần lớn phụ nữ chỉ phá thai một lần bằng phương pháp an toàn vẫn có thể mang thai và sinh con bình thường. Nguy cơ vô sinh chỉ tăng lên khi quá trình đình chỉ thai xảy ra biến chứng như viêm nhiễm, dính buồng tử cung, thủng tử cung hoặc không được điều trị kịp thời.

Phá thai bằng thuốc có gây vô sinh không?

Nếu được bác sĩ chỉ định đúng tuổi thai, theo dõi chặt chẽ và thực hiện tại cơ sở y tế uy tín thì phá thai bằng thuốc hiếm khi ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Ngược lại, việc tự ý mua thuốc về sử dụng có thể gây sót thai, băng huyết hoặc nhiễm trùng, từ đó làm tăng nguy cơ vô sinh.

Sau phá thai bao lâu có thể mang thai lại?

Khả năng rụng trứng có thể trở lại chỉ sau khoảng 2–4 tuần kể từ khi phá thai, vì vậy chị em hoàn toàn có thể mang thai nếu không sử dụng biện pháp tránh thai. Tuy nhiên, để tử cung và cơ thể có thời gian hồi phục, các bác sĩ thường khuyến nghị nên chờ khoảng 3–6 tháng trước khi có kế hoạch mang thai trở lại.

Hy vọng qua những chia sẻ trên, chị em đã có lời giản cho băn khoăn “phá thai có gây vô sinh không?”. Điều đáng lo ngại không phải là việc phá thai, mà là phá thai không an toàn, tự ý dùng thuốc hoặc bỏ qua các dấu hiệu biến chứng sau thủ thuật. Vì vậy, nếu buộc phải chấm dứt thai kỳ, chị em cần lựa chọn cơ sở y tế đủ điều kiện, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và tái khám đầy đủ để bảo vệ sức khỏe cũng như khả năng sinh sản về lâu dài.