Vùng kín có mùi: Nguyên nhân, dấu hiệu bất thường và cách xử lý đúng

Vùng kín có mùi là tình trạng khiến nhiều chị em lo lắng, đặc biệt khi mùi xuất hiện đột ngột, nồng hơn bình thường hoặc đi kèm khí hư bất thường, ngứa rát. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào vùng kín có mùi cũng là dấu hiệu bệnh lý. Mùi nhẹ có thể là đặc điểm sinh lý bình thường, trong khi mùi hôi rõ rệt kéo dài có thể liên quan đến sự mất cân bằng hệ vi sinh hoặc viêm nhiễm phụ khoa.

Vùng kín có mùi có bình thường không?

Âm đạo nữ giới có hệ vi sinh vật tự nhiên và ở trong trạng thái cân bằng. Do đó, vùng kín thông thường không có mùi hoặc có mùi nhẹ. Và mùi có thể thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt và những thay đổi sinh lý của cơ thể.

Tuy nhiên, mùi vùng kín thường không quá nồng hay gây khó chịu. Vì vậy, trường hợp vùng kín có mùi rõ rệt, hôi nồng, tanh khắm thì chị em cần lưu ý bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh.

Bên cạnh đó, chị em không nên cố gắng loại bỏ hoàn toàn mùi tự nhiên của vùng kín bằng nước hoa vùng kín, xịt khử mùi hoặc thụt rửa âm đạo. Những sản phẩm này có thể gây kích ứng và làm thay đổi sự cân bằng vi sinh vốn có của âm đạo hay che dấu triệu chứng bệnh.

Vùng kín có mùi do những nguyên nhân nào?

Vùng kín có mùi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ những thay đổi sinh lý bình thường đến tình trạng mất cân bằng hệ vi sinh hoặc viêm nhiễm phụ khoa. Đặc biệt, chỉ dựa vào mùi để tự xác định bệnh là không chính xác, bởi mỗi nguyên nhân có thể biểu hiện khác nhau và đôi khi không có triệu chứng điển hình.

Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp chị em nên lưu ý:

Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV)

Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp khiến vùng kín xuất hiện mùi tanh hoặc mùi khó chịu. Viêm âm đạo do vi khuẩn xảy ra khi sự cân bằng của hệ vi sinh trong âm đạo bị thay đổi, khiến một số loại vi khuẩn phát triển quá mức.

Ngoài mùi bất thường, chị em có thể nhận thấy:

• Khí hư ra nhiều hơn bình thường.
• Khí hư thường loãng, có màu trắng xám.
• Mùi tanh có thể rõ hơn sau quan hệ tình dục hoặc trong kỳ kinh.
• Một số trường hợp có cảm giác khó chịu nhưng không nhất thiết bị ngứa.

Điểm cần lưu ý là không phải cứ vùng kín có mùi tanh là chắc chắn bị BV. Bác sĩ có thể cần thăm khám và xét nghiệm dịch âm đạo để xác định nguyên nhân.

Nhiễm nấm âm đạo

Nhiễm nấm âm đạo, thường liên quan đến nấm Candida, có thể gây ngứa, nóng rát, đỏ hoặc sưng vùng âm hộ.

Khí hư thường có đặc điểm:

• Màu trắng.
• Đặc, dính hoặc vón cục.
• Có thể giống bã đậu.
• Thường không có mùi hôi rõ rệt.

Vì vậy, nếu chị em chủ yếu gặp tình trạng mùi hôi hoặc mùi tanh, nhưng không có biểu hiện ngứa điển hình, không nên vội kết luận là nhiễm nấm và tự mua thuốc đặt.

Trichomonas và một số nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục

Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể gây thay đổi mùi và tính chất khí hư.

Trong đó, nhiễm Trichomonas vaginalis có thể khiến khí hư tăng lên, có màu vàng hoặc vàng xanh, đôi khi có bọt và kèm mùi khó chịu. Người bệnh cũng có thể xuất hiện ngứa, rát vùng kín hoặc khó chịu khi đi tiểu.

Ngoài ra, một số nhiễm trùng khác như lậu hoặc Chlamydia cũng có thể gây tiết dịch bất thường. Tuy nhiên, nhiều trường hợp có thể ít triệu chứng hoặc không có triệu chứng rõ ràng.

Do đó, nếu có nguy cơ phơi nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục, chị em nên thăm khám và xét nghiệm thay vì chỉ dựa vào mùi hoặc màu khí hư để tự chẩn đoán.

Viêm cổ tử cung hoặc các tình trạng viêm nhiễm đường sinh dục

Không phải mọi trường hợp có mùi bất thường đều xuất phát từ âm đạo. Một số tình trạng viêm nhiễm ở cổ tử cung hoặc đường sinh dục có thể làm dịch tiết thay đổi về lượng, màu sắc hoặc mùi.

Nếu vùng kín có mùi đi kèm các triệu chứng:

• Khí hư ra nhiều bất thường.
• Khí hư vàng, xanh hoặc có lẫn máu ngoài kỳ kinh.
• Đau vùng bụng dưới.
• Đau khi quan hệ.
• Chảy máu bất thường.
• Tiểu buốt hoặc tiểu rát.

Lúc này, chị em nên đi khám để được xác định vị trí và nguyên nhân gây viêm, thay vì chỉ sử dụng thuốc vệ sinh hoặc thuốc đặt tại nhà.

Vệ sinh vùng kín chưa đúng cách

Mồ hôi, dịch tiết âm đạo, máu kinh và tế bào chết có thể khiến vùng kín có mùi rõ hơn, đặc biệt trong những ngày nóng bức, vận động nhiều hoặc mặc quần áo bí lâu.

Tuy nhiên, vệ sinh vùng kín không có nghĩa là phải làm sạch sâu bên trong âm đạo.

Âm đạo có cơ chế tự làm sạch tự nhiên. Việc thụt rửa sâu hoặc sử dụng các sản phẩm có chất tạo mùi để cố gắng “khử mùi” có thể gây kích ứng và làm thay đổi môi trường âm đạo.

Chị em chỉ nên vệ sinh nhẹ nhàng phần âm hộ bên ngoài, giữ vùng kín khô thoáng và thay quần lót khi bị ẩm hoặc ra nhiều mồ hôi.

Thay đổi nội tiết và chu kỳ kinh nguyệt

Mùi vùng kín có thể thay đổi theo từng thời điểm trong chu kỳ kinh nguyệt.

Trong kỳ kinh, máu kinh tiếp xúc với không khí và lưu lại trong môi trường ẩm có thể khiến vùng kín có mùi khác với ngày thường. Một số chị em cũng nhận thấy mùi thay đổi quanh thời điểm rụng trứng do sự thay đổi của dịch tiết âm đạo.

Nếu mùi chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn, không quá nồng và không kèm ngứa, rát, đau hoặc khí hư bất thường, chị em có thể theo dõi thêm.

Ngược lại, nếu mùi hôi kéo dài sau khi kỳ kinh kết thúc hoặc thường xuyên tái diễn, cần xem xét các nguyên nhân bệnh lý.

Sử dụng sản phẩm vệ sinh có chất tạo mùi hoặc gây kích ứng

Một số chị em có thói quen sử dụng xà phòng, dung dịch vệ sinh có hương thơm mạnh, xịt thơm vùng kín hoặc các sản phẩm được quảng cáo có tác dụng “khử mùi”.

Những sản phẩm này không xử lý được nguyên nhân gây mùi nếu phía sau là tình trạng viêm nhiễm. Ngược lại, việc sử dụng không phù hợp có thể gây kích ứng hoặc làm thay đổi môi trường tự nhiên của âm đạo.

Đặc biệt, không nên dùng các sản phẩm để thụt rửa sâu vào bên trong âm đạo.

Mặc quần áo quá chật hoặc vùng kín thường xuyên ẩm bí

Môi trường nóng, ẩm và bí có thể khiến chị em cảm thấy vùng kín có mùi rõ hơn. Tình trạng này thường dễ gặp khi:

• Mặc quần bó sát trong thời gian dài.
• Mặc đồ lót khi còn ẩm.
• Ra nhiều mồ hôi nhưng không thay quần áo.
• Vận động thể thao nhưng không thay đồ sau khi tập.
• Dùng băng vệ sinh quá lâu trong kỳ kinh.

Những yếu tố này không đồng nghĩa với việc chắc chắn gây viêm nhiễm, nhưng có thể làm vùng kín khó chịu và tạo điều kiện thuận lợi cho một số vấn đề phụ khoa.

Dị vật hoặc vật dụng bị lưu lại trong âm đạo

Một nguyên nhân ít gặp nhưng cần đặc biệt lưu ý là dị vật bị lưu lại trong âm đạo, chẳng hạn như tampon bị quên trong thời gian dài.

Trường hợp này có thể gây mùi hôi rất rõ, khí hư bất thường hoặc cảm giác khó chịu vùng kín.

Nếu nghi ngờ có dị vật trong âm đạo, chị em không nên cố đưa dụng cụ vào bên trong để tự kiểm tra hoặc xử lý. Thăm khám phụ khoa là cách phù hợp để xác định và xử lý an toàn.

Vùng kín có mùi – Khi nào đi khám?

Chị em nên đến gặp bác sĩ nếu vùng kín có mùi kéo dài hoặc kèm theo một trong các triệu chứng dưới đây:

• Khí hư ra nhiều bất thường.
• Khí hư thay đổi màu sắc hoặc kết cấu.
• Mùi hôi hoặc mùi tanh rõ rệt, kéo dài.
• Ngứa vùng kín.
• Cảm giác nóng rát hoặc kích ứng.
• Âm hộ đỏ, sưng hoặc khó chịu.
• Đau vùng bụng dưới hoặc đau vùng chậu.
• Tiểu buốt, tiểu rát.

Vùng kín có mùi phải làm sao?

Khi nhận thấy vùng kín có mùi bất thường, điều quan trọng nhất là không tự tìm cách át mùi hoặc tự dùng thuốc theo phỏng đoán. Lúc này, điều chị em nên làm chính là:

Vệ sinh vùng kín đúng cách

Chị em nên vệ sinh vùng âm hộ nhẹ nhàng mỗi ngày bằng nước sạch hoặc sản phẩm vệ sinh dịu nhẹ, phù hợp với cơ địa. Khi vệ sinh, chỉ nên làm sạch khu vực bên ngoài và tránh thụt rửa sâu vào bên trong âm đạo.

Âm đạo có cơ chế tự làm sạch tự nhiên. Việc thụt rửa hoặc sử dụng các sản phẩm có tính tẩy rửa mạnh có thể làm thay đổi môi trường âm đạo, gây kích ứng và làm tăng nguy cơ mất cân bằng hệ vi sinh.

Sau khi vệ sinh, chị em nên lau khô nhẹ nhàng để hạn chế tình trạng vùng kín ẩm ướt kéo dài.

Giữ vùng kín khô thoáng

Môi trường nóng ẩm có thể khiến vùng kín dễ bí bách và làm mùi trở nên rõ hơn. Vì vậy, chị em nên ưu tiên quần áo rộng rãi, thoáng khí và thay quần lót khi bị ẩm hoặc thấm nhiều mồ hôi.

Sau khi tập thể dục hoặc vận động nhiều, chị em cũng nên thay quần áo sạch và khô thay vì tiếp tục mặc trang phục đã thấm mồ hôi trong thời gian dài.

Trong những ngày có kinh nguyệt, chị em cần thay băng vệ sinh thường xuyên và lựa chọn sản phẩm phù hợp với lượng kinh của mình.

Không dùng sản phẩm khử mùi để che lấp mùi vùng kín

Khi vùng kín xuất hiện mùi khó chịu, nhiều chị em có xu hướng sử dụng xịt thơm, nước hoa vùng kín hoặc các sản phẩm được quảng cáo có khả năng khử mùi.

Tuy nhiên, những sản phẩm này chỉ có thể làm thay đổi hoặc che lấp mùi trong thời gian ngắn và không giải quyết được nguyên nhân bên dưới. Một số sản phẩm chứa hương liệu hoặc thành phần dễ gây kích ứng còn có thể khiến vùng kín khó chịu hơn.

Vì vậy, chị em không nên sử dụng sản phẩm khử mùi hoặc thụt rửa âm đạo để xử lý tình trạng này.

Không tự ý mua thuốc đặt hoặc thuốc điều trị

Vùng kín có mùi có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau. Viêm âm đạo do vi khuẩn, nhiễm nấm, Trichomonas hoặc các tình trạng viêm nhiễm khác có thể cần những phương pháp điều trị hoàn toàn khác nhau.

Do đó, chị em không nên tự mua thuốc đặt, thuốc uống hoặc sử dụng lại đơn thuốc cũ chỉ dựa vào triệu chứng mùi hôi.

Việc sử dụng thuốc không đúng nguyên nhân không những có thể không cải thiện triệu chứng mà còn khiến tình trạng kéo dài và làm việc xác định nguyên nhân trở nên khó khăn hơn.

Theo dõi màu sắc và tính chất khí hư

Mùi vùng kín nên được đánh giá cùng với những thay đổi khác của dịch tiết âm đạo.

Chị em có thể chú ý đến:

• Lượng khí hư có tăng bất thường hay không.
• Khí hư có thay đổi màu sắc hay không.
• Khí hư có đặc, vón cục hoặc loãng bất thường hay không.
• Mùi có tanh, hôi hoặc nồng hơn bình thường hay không.
• Có xuất hiện ngứa, rát hoặc đau vùng kín hay không.

Những thông tin này sẽ giúp bác sĩ có thêm cơ sở để đánh giá nguyên nhân khi chị em đi khám.

Nên đi khám nếu mùi bất thường kéo dài

Nếu vùng kín chỉ có mùi nhẹ trong thời gian ngắn và không kèm bất kỳ triệu chứng bất thường nào, chị em có thể theo dõi và điều chỉnh thói quen vệ sinh, sinh hoạt.

Tuy nhiên, chị em nên đi khám phụ khoa nếu mùi hôi hoặc mùi tanh kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc đi kèm các biểu hiện như khí hư bất thường, ngứa, nóng rát, đau vùng bụng dưới, đau khi quan hệ hoặc tiểu buốt.

Tại cơ sở y tế, bác sĩ có thể thăm khám và chỉ định xét nghiệm dịch âm đạo hoặc các xét nghiệm cần thiết khác để tìm nguyên nhân. Khi xác định được nguyên nhân, bác sĩ mới có thể lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Nếu có quan hệ tình dục không an toàn, cần lưu ý bệnh lây truyền qua đường tình dục

Trong trường hợp vùng kín có mùi bất thường sau khi quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ hoặc có bạn tình mới, chị em không nên bỏ qua khả năng mắc nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục.

Một số bệnh có thể gây thay đổi khí hư, mùi hoặc cảm giác khó chịu vùng kín, nhưng cũng có trường hợp gần như không xuất hiện triệu chứng.

Khi có yếu tố nguy cơ, chị em nên trao đổi thẳng thắn với bác sĩ để được tư vấn xét nghiệm phù hợp. Không nên tự chẩn đoán bệnh chỉ dựa vào mùi hoặc màu sắc khí hư.

Một số câu hỏi liên quan

Có nên dùng dung dịch vệ sinh để hết mùi vùng kín?

Không nên lạm dụng. Đặc biệt, không dùng sản phẩm có mùi thơm mạnh hoặc thụt rửa sâu vào âm đạo để cố gắng loại bỏ mùi. Những cách này có thể gây kích ứng hoặc làm rối loạn môi trường tự nhiên của âm đạo.

Vùng kín có mùi nhưng khí hư vẫn bình thường thì sao?

Nếu mùi nhẹ, không kéo dài và không có triệu chứng khác, có thể chỉ là thay đổi sinh lý. Nhưng nếu mùi trở nên nồng, khó chịu hoặc khác rõ rệt so với bình thường, chị em nên theo dõi và cân nhắc thăm khám để tìm nguyên nhân.

Vùng kín có mùi nhưng khí hư vẫn bình thường thì sao?

Nếu mùi nhẹ, không kéo dài và không có triệu chứng khác, có thể chỉ là thay đổi sinh lý. Nhưng nếu mùi trở nên nồng, khó chịu hoặc khác rõ rệt so với bình thường, chị em nên theo dõi và cân nhắc thăm khám để tìm nguyên nhân.

Vùng kín có mùi không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh phụ khoa. Một chút mùi tự nhiên có thể hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, nếu mùi trở nên nồng, tanh hoặc hôi bất thường, đặc biệt đi kèm khí hư thay đổi, ngứa, rát, đau hoặc các triệu chứng khác, chị em không nên chủ quan.