Bị rát sau khi đặt thuốc: Nguyên nhân và cách xử lý

Bị rát sau khi đặt thuốc có thể xuất phát từ tác dụng của thuốc hoặc sự nhạy cảm của niêm mạc âm đạo và thường tự giảm. Tuy nhiên, nếu cảm giác rát dữ dội, kéo dài, kèm ngứa, sưng đỏ, đau hoặc khí hư bất thường, chị em cần lưu ý vì có thể là biểu hiện kích ứng, dị ứng hoặc tình trạng viêm chưa được kiểm soát.

Bị rát sau khi đặt thuốc có bình thường không?

Sau khi đặt thuốc âm đạo, một số chị em có thể xuất hiện cảm giác rát, nóng hoặc châm chích nhẹ. Tình trạng này không phải lúc nào cũng bất thường, bởi niêm mạc âm đạo đang viêm có thể nhạy cảm hơn và phản ứng khi tiếp xúc với thuốc. Mức độ đau, rát tùy thuộc vào tình trạng, cơ địa mỗi người:

• Rát nhẹ, châm chích trong thời gian ngắn: Có thể gặp sau khi đặt thuốc và thường không đáng lo nếu triệu chứng nhanh chóng thuyên giảm.
• Rát nhẹ kèm cảm giác nóng hoặc hơi khó chịu: Có thể liên quan đến thành phần của thuốc khi tiếp xúc với niêm mạc âm đạo đang bị viêm hoặc tổn thương.
• Rát nhiều, bỏng rát hoặc đau tăng dần: Không nên xem là phản ứng bình thường, đặc biệt nếu triệu chứng kéo dài sau mỗi lần đặt.
• Rát kèm sưng đỏ, ngứa dữ dội, nổi mẩn: Có thể gợi ý kích ứng hoặc phản ứng dị ứng với thuốc.
• Rát kèm khí hư có mùi hôi, màu bất thường, đau bụng dưới: Có thể liên quan đến viêm nhiễm phụ khoa cần được đánh giá và điều trị phù hợp.

Vì vậy, không nên chỉ dựa vào cảm giác rát để tự kết luận thuốc đang “phát huy tác dụng” hay bệnh đang nặng hơn.

Một số nguyên nhân bị rát sau khi đặt thuốc

Có nhiều nguyên nhân có thể gây bị rát sau khi đặt thuốc, trong đó thường gặp nhất là:

Niêm mạc âm đạo đang bị viêm, tổn thương

Khi bị viêm âm đạo, niêm mạc có thể trở nên đỏ, phù nề và nhạy cảm hơn bình thường. Một số thành phần trong thuốc có thể gây cảm giác xót hoặc rát tạm thời. Mức độ khó chịu thường rõ hơn ở người đang bị viêm nhiều.

Trong trường hợp này, cảm giác rát không nhất thiết đồng nghĩa với việc thuốc gây hại. Tuy nhiên, nếu rát dữ dội hoặc kéo dài, cần kiểm tra lại nguyên nhân.

Kích ứng với thành phần của thuốc

Một số người có thể nhạy cảm với hoạt chất hoặc tá dược trong thuốc đặt.

Biểu hiện thường gặp:

• Rát hoặc nóng vùng âm đạo sau khi đặt.
• Ngứa tăng lên.
• Âm hộ đỏ hoặc sưng.
• Cảm giác khó chịu xuất hiện lặp lại sau mỗi lần sử dụng.

Nếu triệu chứng xuất hiện rõ rệt sau khi dùng một loại thuốc cụ thể, cần thông báo cho bác sĩ để được đánh giá và cân nhắc thay đổi thuốc nếu cần.

Đặt thuốc không đúng cách

Thao tác đặt thuốc không phù hợp cũng có thể khiến niêm mạc bị kích thích.

• Đưa thuốc vào quá mạnh hoặc quá sâu.
• Móng tay dài gây trầy xước niêm mạc.
• Đặt thuốc khi âm đạo đang khô, khiến ma sát nhiều hơn.
• Không vệ sinh tay trước khi đặt thuốc.
• Sử dụng dụng cụ đặt không đúng hướng dẫn.

Những tổn thương nhỏ ở niêm mạc có thể gây xót, rát sau khi đặt thuốc.

Đặt thuốc quá thường xuyên hoặc dùng sai liều

Thuốc đặt cần được sử dụng đúng loại, đúng liều và đúng thời gian theo hướng dẫn.

Việc tự ý tăng số lần đặt, kéo dài thời gian sử dụng, dùng nhiều loại thuốc cùng lúc hay dùng lại đơn thuốc cũ khi xuất hiện triệu chứng tương tự có thể làm tăng nguy cơ kích ứng và khiến việc điều trị không đạt hiệu quả mong muốn.

Bị rát sau khi đặt thuốc phải làm sao?

Khi xuất hiện cảm giác rát, trước hết chị em nên đánh giá mức độ và các triệu chứng đi kèm:

• Nếu chỉ rát nhẹ, thoáng qua và nhanh chóng giảm, có thể tiếp tục theo dõi.
• Sử dụng thuốc đúng liều và thời gian đã được hướng dẫn.
• Không tự ý tăng liều để bệnh nhanh khỏi.
• Không tự ý dùng thêm thuốc đặt khác.
• Không thụt rửa sâu vào âm đạo để “rửa thuốc”.
• Không sử dụng dung dịch vệ sinh có chất tẩy rửa mạnh hoặc sản phẩm tạo mùi thơm.
• Giữ vùng kín khô thoáng, thay đồ lót sạch khi cần.
• Nếu rát kéo dài hoặc tăng lên, nên liên hệ bác sĩ để được tư vấn.

Chị em tuyệt đối không nên tự ý ngừng thuốc trong mọi trường hợp. Bởi cách xử trí phụ thuộc vào loại thuốc đang sử dụng và nguyên nhân gây rát. Nếu nghi ngờ dị ứng hoặc kích ứng đáng kể, bác sĩ có thể chỉ định ngừng hoặc đổi thuốc phù hợp.

Khi nào bị rát sau khi đặt thuốc cần đi khám?

Chị em nên đi khám phụ khoa nếu tình trạng rát có một trong những dấu hiệu sau:

• Cảm giác bỏng rát dữ dội hoặc ngày càng tăng.
• Âm hộ, âm đạo sưng đỏ nhiều.
• Ngứa dữ dội sau khi đặt thuốc.
• Khí hư ra nhiều bất thường.
• Khí hư có màu vàng, xanh, xám hoặc có mùi hôi.
• Đau khi quan hệ tình dục.
• Đau bụng dưới.
• Tiểu buốt, tiểu rát.
• Chảy máu âm đạo bất thường.
• Triệu chứng không cải thiện sau thời gian điều trị được hướng dẫn.

Nếu xuất hiện khó thở, sưng môi/lưỡi/mặt, nổi mề đay lan rộng hoặc choáng, cần tìm kiếm trợ giúp y tế khẩn cấp vì đây có thể là biểu hiện của phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Cách đặt thuốc âm đạo đúng

Đặt thuốc đúng kỹ thuật giúp giảm ma sát và hạn chế kích ứng niêm mạc.

Trước khi đặt thuốc

• Rửa tay sạch bằng xà phòng và nước.
• Cắt móng tay gọn gàng.
• Vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng, không thụt rửa sâu.
• Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng của từng loại thuốc.

Khi đặt thuốc

• Chọn tư thế thoải mái, có thể nằm ngửa và co nhẹ hai đầu gối.
• Đưa thuốc vào âm đạo nhẹ nhàng theo đúng hướng dẫn.
• Không cố đẩy thuốc quá sâu.
• Nếu thuốc có dụng cụ đặt, cần sử dụng đúng hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc bác sĩ.

Sau khi đặt thuốc

• Có thể nằm nghỉ một thời gian để hạn chế thuốc bị đẩy ra ngoài.
• Nên đặt thuốc vào thời điểm phù hợp theo hướng dẫn, nhiều loại được khuyến cáo đặt vào buổi tối.
• Có thể sử dụng băng vệ sinh mỏng nếu thuốc tan và chảy ra ngoài, nhưng không nên lạm dụng.
• Không thụt rửa âm đạo để loại bỏ phần thuốc còn lại.

Một số câu hỏi liên quan

Bị rát sau khi đặt thuốc có nên ngừng thuốc không?

Không nên tự ý ngừng thuốc nếu chỉ rát nhẹ và triệu chứng nhanh chóng giảm. Chị em cần sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời gian theo chỉ định. Nếu rát nhiều, sưng đỏ, ngứa dữ dội hoặc triệu chứng tăng lên sau mỗi lần đặt, nên liên hệ bác sĩ để được hướng dẫn.

Đặt thuốc bị rát và ngứa có phải bị dị ứng thuốc?

Rát và ngứa có thể là biểu hiện kích ứng hoặc dị ứng với một thành phần của thuốc, nhưng không thể xác định chỉ dựa vào triệu chứng. Nếu kèm sưng đỏ vùng kín, phát ban hoặc khó chịu tăng nhanh, cần ngừng tự xử lý và liên hệ bác sĩ. Trường hợp khó thở, sưng môi hoặc mặt cần được cấp cứu.

Bị rát sau khi đặt thuốc có cần rửa lại âm đạo không?

Không nên thụt rửa hoặc cố lấy thuốc ra khỏi âm đạo khi cảm thấy rát. Việc này có thể làm tổn thương niêm mạc và ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Chị em chỉ nên vệ sinh nhẹ nhàng vùng bên ngoài và tiếp tục theo dõi triệu chứng.

Bị rát sau khi đặt thuốc có thể chỉ là phản ứng kích thích nhẹ, đặc biệt khi niêm mạc âm đạo đang viêm hoặc nhạy cảm. Tuy nhiên, cảm giác bỏng rát dữ dội, kéo dài hoặc đi kèm ngứa, sưng đỏ, khí hư bất thường, đau bụng dưới… không nên chủ quan.

Điều quan trọng là không tự ý đổi thuốc, tăng liều hoặc dùng các phương pháp vệ sinh không phù hợp. Nếu triệu chứng bất thường xuất hiện sau khi đặt thuốc, chị em nên thăm khám phụ khoa để xác định chính xác nguyên nhân và có hướng xử lý an toàn.