Mang thai ngoài tử cung: Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý an toàn

Mang thai ngoài tử cung là tình trạng nguy hiểm trong sản phụ khoa, có thể đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và khả năng sinh sản của nữ giới nếu không được phát hiện sớm. Không ít trường hợp chủ quan vì nghĩ mình chỉ bị rối loạn kinh nguyệt hoặc đau bụng thông thường, đến khi nhập viện thì khối thai đã vỡ gây xuất huyết ổ bụng nguy hiểm.

Mang thai ngoài tử cung là gì?

Mang thai ngoài tử cung là hiện tượng trứng sau khi được thụ tinh không làm tổ trong buồng tử cung mà lại phát triển ở vị trí khác bên ngoài tử cung.

Trong đó, hơn 90% trường hợp thai ngoài tử cung xảy ra tại vòi trứng. Ngoài ra, thai có thể làm tổ ở:

• Buồng trứng
• Cổ tử cung
• Ổ bụng
• Vết mổ lấy thai cũ

Khác với thai kỳ bình thường, thai ngoài tử cung không thể phát triển khỏe mạnh và sinh em bé. Khi khối thai lớn dần sẽ gây chèn ép, làm vỡ cơ quan chứa thai, dẫn tới xuất huyết nội nghiêm trọng.

Mang thai ngoài tử cung có nguy hiểm không?

Mang thai ngoài tử cung là một trong những tình trạng cấp cứu nguy hiểm trong sản phụ khoa. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản, thậm chí đe dọa tính mạng của nữ giới.

Vỡ vòi trứng

Phần lớn thai ngoài tử cung phát triển tại vòi trứng. Trong khi đó, vòi trứng có cấu trúc nhỏ và không đủ điều kiện để thai nhi phát triển như trong buồng tử cung.

Khi khối thai lớn dần sẽ làm vòi trứng bị căng giãn quá mức và dẫn đến vỡ.

Người bệnh lúc này có thể xuất hiện các triệu chứng:

• Đau bụng dữ dội đột ngột
• Đau nhói một bên bụng dưới
• Vã mồ hôi lạnh
• Chóng mặt, hoa mắt
• Mệt lả, ngất xỉu

Đây là tình trạng cấp cứu cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Xuất huyết ổ bụng

Khi vòi trứng bị vỡ, máu có thể chảy ồ ạt vào ổ bụng. Nhiều trường hợp lượng máu mất lớn nhưng khó nhận biết ngay vì là chảy máu bên trong cơ thể.

Nếu không cấp cứu kịp thời, người bệnh có thể:

• Sốc mất máu
• Huyết áp tụt
• Rối loạn tuần hoàn
• Nguy hiểm đến tính mạng

Đây cũng là lý do các bác sĩ luôn khuyến cáo nữ giới không nên chủ quan với tình trạng chậm kinh kèm đau bụng bất thường.

Tăng nguy cơ vô sinh – hiếm muộn

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ buộc phải cắt bỏ vòi trứng bị tổn thương để bảo toàn tính mạng cho người bệnh.

Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản về sau, đặc biệt nếu:

• Vòi trứng còn lại hoạt động kém
• Có tiền sử viêm nhiễm phụ khoa
• Từng phẫu thuật nhiều lần

Ngay cả khi bảo tồn được vòi trứng, tổn thương sau thai ngoài tử cung vẫn có thể khiến việc mang thai tự nhiên trở nên khó khăn hơn.

Tử vong

Đây là biến chứng nguy hiểm nhất của mang thai ngoài tử cung.

Nếu khối thai vỡ gây xuất huyết ồ ạt mà không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có thể:

• Trụy tim mạch
• Suy đa cơ quan
• Tử vong do mất máu cấp

Thực tế đã có nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng nguy kịch chỉ vì chủ quan với các dấu hiệu ban đầu.

Tăng nguy cơ thai ngoài tử cung ở lần mang thai tiếp theo

Nữ giới từng mang thai ngoài tử cung có nguy cơ tái phát cao hơn người bình thường.

Nguyên nhân là do:

• Vòi trứng đã bị tổn thương
• Có sẹo hoặc dính sau điều trị
• Tồn tại các bệnh lý phụ khoa chưa xử lý triệt để

Vì vậy, những phụ nữ có tiền sử thai ngoài tử cung cần được theo dõi thai kỳ sớm ngay từ khi chậm kinh hoặc thử que 2 vạch.

Dấu hiệu nhận biết mang thai ngoài tử cung

Ở giai đoạn đầu, nhiều trường hợp có biểu hiện khá giống mang thai bình thường nên dễ khiến chị em chủ quan. Đến khi xuất hiện đau bụng dữ dội hoặc ngất xỉu thì khối thai đã vỡ, gây biến chứng nguy hiểm.

Một số dấu hiệu điển hình mang thai ngoài tử cung;

• Chậm kinh: Đây là biểu hiện đầu tiên khiến nhiều chị em nghĩ mình mang thai bình thường. Que thử thai vẫn có thể lên 2 vạch do cơ thể vẫn sản sinh hormone thai kỳ. Tuy nhiên, nếu chậm kinh kèm đau bụng hoặc ra máu bất thường thì cần đặc biệt cảnh giác.
• Ra máu âm đạo bất thường: Máu thường có màu nâu sẫm hoặc đỏ đen, lượng ít, kéo dài dai dẳng, không giống kỳ kinh bình thường. Nhiều người nhầm lẫn đây chỉ là rong kinh hoặc rối loạn nội tiết nên chủ quan.
• Đau bụng dưới: Cơn đau thường xuất hiện một bên bụng dưới, âm ỉ hoặc đau nhói từng cơn. Khi khối thai phát triển lớn hơn, cơn đau có thể dữ dội hơn và lan sang vùng thắt lưng, vai gáy.
• Chóng mặt, mệt lả: Nếu khối thai bị vỡ gây chảy máu trong ổ bụng, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng hoa mắt, chóng mặt, da tái nhợt, mạch nhanh, ngất xỉu. Đây là dấu hiệu nguy hiểm cần cấp cứu ngay lập tức.

Nguyên nhân mang thai ngoài tử cung

Theo các bác sĩ sản phụ khoa, có nhiều nguyên nhân và yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mang thai ngoài tử cung. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến chị em cần đặc biệt lưu ý:

• Viêm nhiễm kéo dài: Các bệnh lý như viêm vòi trứng, viêm vùng chậu có thể làm vòi trứng bị tổn thương, chít hẹp khiến trứng khó di chuyển vào tử cung.
• Tiền sử nạo phá thai nhiều lần: Can thiệp ngoại khoa không an toàn có thể gây viêm nhiễm, dính tắc vòi trứng.
• Từng mang thai ngoài tử cung: Người đã từng bị thai ngoài tử cung có nguy cơ tái phát cao hơn người bình thường.
• Dị tật vòi trứng bẩm sinh: Vòi trứng dài, hẹp hoặc bất thường cấu trúc có thể cản trở quá trình di chuyển của trứng đã thụ tinh.
• Nghiện hút thuốc lá: Nicotine ảnh hưởng đến hoạt động co bóp của vòi trứng, làm tăng nguy cơ thai làm tổ sai vị trí.
• Can thiệp hỗ trợ sinh sản: Một số trường hợp thụ tinh trong ống nghiệm hoặc kích trứng cũng có nguy cơ mang thai ngoài tử cung cao hơn.

Cách xử lý thai ngoài tử cung

Mang thai ngoài tử cung là tình trạng bắt buộc phải can thiệp y tế. Thai không thể phát triển bình thường bên ngoài tử cung và nếu để kéo dài có thể gây vỡ khối thai, xuất huyết ổ bụng nguy hiểm đến tính mạng.

Hiện nay, tùy vào vị trí khối thai, kích thước thai, tình trạng chảy máu…bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp nhằm đảm bảo an toàn và hạn chế ảnh hưởng đến khả năng sinh sản về sau.

Dưới đây là các phương pháp điều trị mang thai ngoài tử cung phổ biến hiện nay:

Dùng thuốc

Điều trị bằng thuốc thường được áp dụng khi phát hiện thai ngoài tử cung ở giai đoạn sớm. Lúc này, thai còn nhỏ, chưa vỡ, tình trạng sức khỏe thai phụ ổn định. Thông thường, bác sĩ sẽ sử dụng thuốc nhằm làm ngừng sự phát triển của khối thai để cơ thể tự hấp thu dần.

Can thiệp ngoại khoa

Trong nhiều trường hợp, phẫu thuật là phương pháp bắt buộc để xử lý khối thai ngoài tử cung. Một số can thiệp có thể được chỉ định bao gồm:

• Phẫu thuật nội soi: Là phương pháp được áp dụng phổ biến trong điều trị thai ngoài tử cung.
• Phẫu thuật mổ mở: Thường được áp dụng trong các trường hợp cấp cứu như thai ngoài tử cung vỡ, xuất huyết ổ bụng, khối thai quá lớn…

Một số câu hỏi liên quan

Mang thai ngoài tử cung que thử có lên 2 vạch không?

Có. Khi mang thai ngoài tử cung, cơ thể nữ giới vẫn sản sinh hormone hCG nên que thử thai vẫn có thể hiện 2 vạch như mang thai bình thường. Tuy nhiên, nồng độ hCG thường tăng chậm hơn so với thai trong tử cung. Vì vậy, nếu thử que 2 vạch nhưng kèm đau bụng hoặc ra máu bất thường, chị em nên đi siêu âm sớm để xác định chính xác vị trí thai.

Mang thai ngoài tử cung có giữ được không?

Không. Thai ngoài tử cung không thể phát triển bình thường vì vị trí làm tổ không phù hợp để nuôi thai. Nếu cố giữ thai, khối thai sẽ tiếp tục lớn lên và có nguy cơ làm vỡ vòi trứng hoặc cơ quan chứa thai, gây xuất huyết nguy hiểm. Vì vậy, bác sĩ thường chỉ định điều trị sớm để bảo vệ sức khỏe và tính mạng cho người mẹ.

Thai ngoài tử cung bao lâu thì vỡ?

Thời gian vỡ thai ngoài tử cung ở mỗi người không giống nhau, thường xảy ra trong khoảng từ tuần thứ 6 đến tuần thứ 10 của thai kỳ. Tuy nhiên, cũng có trường hợp khối thai vỡ sớm hơn tùy vào vị trí làm tổ và tốc độ phát triển của thai. Việc phát hiện muộn sẽ làm tăng nguy cơ xuất huyết ổ bụng nghiêm trọng.

Mang thai ngoài tử cung là tình trạng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phát hiện sớm nếu chị em chú ý các dấu hiệu bất thường của cơ thể. Đừng chủ quan với tình trạng chậm kinh kèm đau bụng hoặc ra máu âm đạo bất thường.

Việc thăm khám sớm không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn góp phần giữ gìn khả năng sinh sản về sau.