Những xét nghiệm thường gặp khi khám phụ khoa? Khi nào cần thực hiện?

Những xét nghiệm thường gặp khi khám phụ khoa là vấn đề được nhiều chị em quan tâm, đặc biệt là những người lần đầu đi khám hoặc đang có các biểu hiện bất thường như ngứa vùng kín, khí hư thay đổi, đau bụng dưới, rối loạn kinh nguyệt, chảy máu bất thường…

Tùy vào độ tuổi, triệu chứng, tiền sử sức khỏe và kết quả thăm khám, bác sĩ có thể chỉ định một hoặc nhiều xét nghiệm để xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

Khám phụ khoa có cần làm xét nghiệm không?

Không phải mọi trường hợp khám phụ khoa đều cần thực hiện đầy đủ các xét nghiệm. Trước tiên, bác sĩ thường hỏi về chu kỳ kinh nguyệt, triệu chứng đang gặp phải, tiền sử bệnh lý và tiến hành thăm khám lâm sàng.

Sau đó, dựa trên những dấu hiệu phát hiện được, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm cần thiết. Mục đích là tìm nguyên nhân gây bệnh, đánh giá tình trạng sức khỏe cơ quan sinh sản hoặc tầm soát một số bệnh lý phụ khoa.

Vì vậy, chị em không nên tự ý yêu cầu hoặc tự thực hiện quá nhiều xét nghiệm khi chưa có chỉ định chuyên môn. Việc lựa chọn xét nghiệm cần dựa trên tình trạng cụ thể của từng người.

Những xét nghiệm thường gặp khi khám phụ khoa

Tùy từng trường hợp, những xét nghiệm thường gặp khi khám phụ khoa có thể bao gồm xét nghiệm dịch âm đạo, xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục, xét nghiệm tế bào cổ tử cung và một số xét nghiệm máu hoặc nội tiết khi cần thiết.

Xét nghiệm dịch âm đạo

Đây là xét nghiệm thường được chỉ định khi chị em có biểu hiện bất thường ở vùng kín như khí hư ra nhiều, đổi màu, có mùi bất thường, ngứa hoặc rát âm đạo.

Mẫu dịch âm đạo có thể được kiểm tra nhằm phát hiện các tác nhân gây viêm nhiễm như nấm men, vi khuẩn hoặc một số loại ký sinh trùng. Kết quả giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Đặc biệt, việc xác định đúng tác nhân gây viêm có ý nghĩa quan trọng vì các bệnh lý có biểu hiện tương đối giống nhau nhưng cách điều trị có thể khác nhau.

Xét nghiệm tìm các bệnh lây truyền qua đường tình dục

Nếu có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm một số bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Tùy bệnh lý cần kiểm tra, phương pháp xét nghiệm có thể sử dụng mẫu dịch, nước tiểu, máu hoặc bệnh phẩm phù hợp. Một số tác nhân thường được xét nghiệm gồm Chlamydia, lậu, Trichomonas và một số tác nhân khác.

Chị em nên trao đổi thẳng thắn với bác sĩ về tiền sử quan hệ tình dục và các dấu hiệu bất thường để được tư vấn xét nghiệm phù hợp. Thông tin cung cấp cho bác sĩ cũng giúp hạn chế tình trạng xét nghiệm thiếu hoặc không cần thiết.

Xét nghiệm tế bào cổ tử cung

Xét nghiệm tế bào cổ tử cung, thường được gọi là Pap test/Pap smear, được sử dụng để phát hiện những thay đổi bất thường của tế bào cổ tử cung.

Đây là một trong những phương pháp quan trọng trong tầm soát tổn thương tiền ung thư cổ tử cung. Tùy độ tuổi, tiền sử và hướng dẫn tầm soát, bác sĩ có thể tư vấn Pap test, xét nghiệm HPV hoặc phương án tầm soát phù hợp.

Điều cần lưu ý là xét nghiệm Pap không phải xét nghiệm để chẩn đoán tất cả các bệnh phụ khoa. Mục đích chính của xét nghiệm là phát hiện những thay đổi bất thường tại tế bào cổ tử cung.

Xét nghiệm HPV

HPV là nhóm virus có nhiều chủng khác nhau. Trong đó, một số chủng HPV nguy cơ cao có liên quan đến ung thư cổ tử cung.

Xét nghiệm HPV có thể được sử dụng trong chương trình tầm soát ung thư cổ tử cung hoặc được bác sĩ chỉ định trong những trường hợp cụ thể.

Kết quả dương tính với HPV không đồng nghĩa với việc chị em đã mắc ung thư cổ tử cung. Bác sĩ sẽ dựa trên kết quả HPV, tế bào học, tuổi và các yếu tố liên quan để quyết định có cần theo dõi hoặc kiểm tra chuyên sâu hơn hay không.

Xét nghiệm nước tiểu

Xét nghiệm nước tiểu có thể được chỉ định khi chị em xuất hiện các triệu chứng như tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần hoặc đau khi đi tiểu.

Xét nghiệm giúp bác sĩ đánh giá tình trạng đường tiết niệu và hỗ trợ phân biệt một số nguyên nhân gây triệu chứng. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp xét nghiệm nước tiểu với các xét nghiệm khác để có đánh giá toàn diện hơn.

Xét nghiệm máu

Không phải tất cả chị em đi khám phụ khoa đều cần xét nghiệm máu. Xét nghiệm này thường được bác sĩ cân nhắc dựa trên triệu chứng và mục tiêu kiểm tra.

Chẳng hạn, khi người bệnh bị rối loạn kinh nguyệt, nghi ngờ thiếu máu do mất máu kéo dài hoặc cần đánh giá một số vấn đề liên quan đến sức khỏe sinh sản, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm máu tương ứng.

Trong trường hợp cần đánh giá nội tiết sinh sản, bác sĩ cũng có thể chỉ định một số hormone như FSH, LH, estradiol, progesterone, prolactin… tùy mục đích kiểm tra và thời điểm trong chu kỳ kinh.

Xét nghiệm beta-hCG khi nghi ngờ mang thai

Beta-hCG là hormone được tạo ra trong thai kỳ và có thể được phát hiện bằng xét nghiệm máu.

Khi chị em bị chậm kinh hoặc có dấu hiệu nghi ngờ mang thai, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm beta-hCG nếu cần xác định tình trạng thai sớm hoặc đánh giá diễn biến trong một số trường hợp.

Tuy nhiên, việc có cần xét nghiệm beta-hCG hay không phụ thuộc vào tình trạng cụ thể và thông tin khai thác khi khám.

Khi nào chị em nên thực hiện xét nghiệm phụ khoa?

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm khi chị em xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu bất thường như:

• Khí hư ra nhiều, thay đổi màu sắc hoặc có mùi bất thường.
• Ngứa, rát hoặc khó chịu vùng kín.
• Đau bụng dưới, đau vùng chậu kéo dài hoặc tái diễn.
• Đau khi quan hệ tình dục.
• Chảy máu âm đạo bất thường, đặc biệt là giữa các kỳ kinh hoặc sau quan hệ.
• Kinh nguyệt thay đổi bất thường, rong kinh hoặc rối loạn chu kỳ.
• Tiểu buốt, tiểu rắt hoặc đau khi đi tiểu.
• Có nguy cơ phơi nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục.
• Cần tầm soát ung thư cổ tử cung theo độ tuổi và khuyến cáo.

Ngoài ra, ngay cả khi không có triệu chứng, chị em vẫn nên thực hiện khám và tầm soát phụ khoa định kỳ theo tư vấn của bác sĩ.

Xét nghiệm phụ khoa có đau không?

Mức độ khó chịu phụ thuộc vào loại xét nghiệm được thực hiện. Nhiều xét nghiệm phụ khoa chỉ lấy mẫu bệnh phẩm bằng dụng cụ chuyên dụng nên thường không gây đau đáng kể.

Một số chị em có thể cảm thấy hơi khó chịu hoặc căng tức trong quá trình lấy mẫu. Nếu cảm thấy đau hoặc quá căng thẳng, chị em nên thông báo ngay cho nhân viên y tế để được hỗ trợ.

Quan trọng nhất là không nên vì lo lắng về cảm giác khó chịu mà trì hoãn việc thăm khám khi đang có triệu chứng bất thường.

Cần chuẩn bị gì trước khi làm xét nghiệm phụ khoa?

Để quá trình thăm khám và lấy mẫu thuận lợi hơn, chị em nên:

• Vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng, tránh thụt rửa sâu bên trong âm đạo.
• Thông báo cho bác sĩ về các triệu chứng đang gặp phải và thời điểm bắt đầu.
• Cung cấp thông tin về chu kỳ kinh nguyệt nếu bác sĩ yêu cầu.
• Thông báo các loại thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc đặt hoặc thuốc điều trị phụ khoa.
• Trao đổi trước nếu đang có kinh hoặc đang nghi ngờ mang thai.
• Thực hiện đúng hướng dẫn của cơ sở y tế đối với từng loại xét nghiệm.

Đối với xét nghiệm tầm soát cổ tử cung, thời điểm thực hiện và việc cần tránh trước xét nghiệm có thể khác nhau tùy phương pháp. Chị em nên làm theo hướng dẫn cụ thể của bác sĩ hoặc cơ sở y tế.

Một số câu hỏi liên quan

Khám phụ khoa lần đầu có bắt buộc làm xét nghiệm không?

Không phải ai khám phụ khoa lần đầu cũng cần làm xét nghiệm. Bác sĩ sẽ dựa vào tuổi, triệu chứng, tiền sử và kết quả thăm khám để quyết định có cần xét nghiệm hay không. Nếu không có dấu hiệu bất thường, một số trường hợp có thể chỉ cần khám và theo dõi.

Đang có kinh có khám phụ khoa được không?

Chị em vẫn có thể đi khám khi đang có kinh nếu xuất hiện triệu chứng cần kiểm tra sớm. Tuy nhiên, một số xét nghiệm, đặc biệt xét nghiệm lấy mẫu từ cổ tử cung, có thể bị ảnh hưởng bởi máu kinh và cần lựa chọn thời điểm phù hợp. Vì vậy, nên thông báo tình trạng kinh nguyệt cho bác sĩ.

Đang có kinh có khám phụ khoa được không?

Chị em vẫn có thể đi khám khi đang có kinh nếu xuất hiện triệu chứng cần kiểm tra sớm. Tuy nhiên, một số xét nghiệm, đặc biệt xét nghiệm lấy mẫu từ cổ tử cung, có thể bị ảnh hưởng bởi máu kinh và cần lựa chọn thời điểm phù hợp. Vì vậy, nên thông báo tình trạng kinh nguyệt cho bác sĩ.

Những xét nghiệm thường gặp khi khám phụ khoa có thể bao gồm xét nghiệm dịch âm đạo, xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục, Pap test, HPV, nước tiểu, máu hoặc beta-hCG… Tuy nhiên, không phải chị em nào cũng cần thực hiện tất cả các xét nghiệm trên.

Việc thăm khám và xét nghiệm đúng chỉ định giúp tìm nguyên nhân của các triệu chứng bất thường, phát hiện sớm một số bệnh lý và có hướng xử trí phù hợp. Nếu đang gặp tình trạng khí hư bất thường, ngứa rát vùng kín, đau bụng dưới, rối loạn kinh nguyệt hoặc chảy máu bất thường, chị em nên chủ động thăm khám thay vì tự mua thuốc điều trị tại nhà.