Xét nghiệm máu có phát hiện ung thư cổ tử cung không? Giải đáp chi tiết

Xét nghiệm máu có phát hiện ung thư cổ tử cung không là thắc mắc của rất nhiều chị em khi có ý định tầm soát bệnh. Không ít người cho rằng chỉ cần xét nghiệm máu là có thể biết mình có mắc ung thư cổ tử cung hay không. Để có câu trả lời chính xác cho băn khoăn này, hãy đọc ngay vài viết dưới đây.

Xét nghiệm máu có phát hiện ung thư cổ tử cung không?

Hiện nay, không có xét nghiệm máu thông thường nào có thể xác định một người có mắc ung thư cổ tử cung hay không. Các xét nghiệm như công thức máu, sinh hóa máu hoặc các xét nghiệm tổng quát chỉ phản ánh tình trạng sức khỏe chung của cơ thể, không đủ cơ sở để kết luận có hay không có ung thư cổ tử cung.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm các dấu ấn ung thư trong máu. Tuy nhiên, các chỉ số này không có giá trị dùng để tầm soát hoặc chẩn đoán ung thư cổ tử cung, bởi chúng có thể tăng trong nhiều bệnh lý khác hoặc thậm chí ở người khỏe mạnh.

Do đó, nếu chỉ dựa vào kết quả xét nghiệm máu để kết luận không mắc ung thư cổ tử cung thì có thể dẫn đến bỏ sót bệnh, đặc biệt ở giai đoạn sớm khi chưa có triệu chứng rõ ràng.

Những phương pháp hỗ trợ phát hiện ung thư cổ tử cung hiện nay

Do xét nghiệm máu không thể phát hiện ung thư cổ tử cung, các bác sĩ sẽ chỉ định những phương pháp chuyên biệt để đánh giá tình trạng cổ tử cung, phát hiện tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư ngay từ giai đoạn sớm.

Tùy theo độ tuổi, yếu tố nguy cơ và kết quả thăm khám ban đầu, người bệnh có thể được chỉ định một hoặc kết hợp nhiều phương pháp dưới đây:

Xét nghiệm Pap smear (phiến đồ cổ tử cung)

Pap smear là phương pháp tầm soát ung thư cổ tử cung đã được sử dụng rộng rãi trong nhiều năm. Xét nghiệm này giúp phát hiện những thay đổi bất thường của tế bào cổ tử cung trước khi chúng phát triển thành ung thư.

Trong quá trình thực hiện, bác sĩ sẽ dùng chổi lấy mẫu chuyên dụng để thu thập các tế bào trên bề mặt cổ tử cung. Mẫu bệnh phẩm sau đó được nhuộm và quan sát dưới kính hiển vi nhằm phát hiện những bất thường về hình thái tế bào.

Pap smear có thể phát hiện:

• Tế bào tiền ung thư.
• Tế bào loạn sản cổ tử cung.
• Những biến đổi nghi ngờ ung thư giai đoạn sớm.
• Một số tình trạng viêm nhiễm hoặc bất thường khác ở cổ tử cung.

Ưu điểm lớn nhất của Pap smear là có thể phát hiện các tổn thương tiền ung thư từ rất sớm. Khi được điều trị ở giai đoạn này, khả năng khỏi bệnh gần như tuyệt đối và giúp ngăn ngừa nguy cơ tiến triển thành ung thư xâm lấn.

Đồng xét nghiệm HPV và Pap smear (Co-testing)

Hiện nay, nhiều cơ sở y tế khuyến khích thực hiện đồng thời xét nghiệm HPV và Pap smear, đặc biệt ở phụ nữ từ 30 tuổi trở lên.

Việc kết hợp hai phương pháp giúp đánh giá cả nguyên nhân gây bệnh (HPV nguy cơ cao) và những thay đổi bất thường của tế bào cổ tử cung, từ đó nâng cao khả năng phát hiện bệnh.

So với việc chỉ thực hiện một xét nghiệm đơn lẻ, đồng xét nghiệm mang lại nhiều lợi ích như:

• Tăng tỷ lệ phát hiện tổn thương tiền ung thư và ung thư giai đoạn sớm.
• Giảm nguy cơ bỏ sót những trường hợp có tổn thương nhưng chưa biểu hiện rõ.
• Hỗ trợ bác sĩ đưa ra kế hoạch theo dõi hoặc điều trị phù hợp với từng người bệnh.
• Có thể kéo dài khoảng thời gian giữa các lần tầm soát nếu kết quả đều bình thường và không có yếu tố nguy cơ.

Đây được xem là một trong những chiến lược tầm soát ung thư cổ tử cung hiệu quả và được nhiều hiệp hội sản phụ khoa trên thế giới khuyến cáo áp dụng.

Soi cổ tử cung

Soi cổ tử cung là kỹ thuật sử dụng máy soi có độ phóng đại lớn kết hợp nguồn sáng chuyên dụng để quan sát toàn bộ bề mặt cổ tử cung, âm đạo và vùng chuyển tiếp giữa các biểu mô. Trong quá trình soi, bác sĩ có thể sử dụng thêm dung dịch axit axetic hoặc Lugol để làm nổi bật những vùng tổn thương nghi ngờ.

Phương pháp này giúp:

• Xác định chính xác vị trí có tổn thương.
• Đánh giá mức độ lan rộng của vùng bất thường.
• Phát hiện những tổn thương mà mắt thường khó quan sát.
• Hướng dẫn vị trí lấy mẫu sinh thiết nếu cần.

Thông thường, soi cổ tử cung chỉ mất khoảng 10–20 phút và không cần nằm viện. Người bệnh có thể cảm thấy hơi khó chịu nhưng hầu như không gây đau nhiều.

Sinh thiết cổ tử cung

Sinh thiết được xem là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác định ung thư cổ tử cung.

Nếu trong quá trình soi cổ tử cung phát hiện vùng nghi ngờ, bác sĩ sẽ lấy một mảnh mô nhỏ tại vị trí tổn thương để gửi giải phẫu bệnh. Dưới kính hiển vi, bác sĩ giải phẫu bệnh sẽ đánh giá cấu trúc tế bào nhằm xác định:

• Có hay không có tế bào ung thư.
• Mức độ loạn sản hoặc tiền ung thư.
• Loại ung thư nếu có.
• Mức độ xâm lấn của tổn thương.

Kết quả sinh thiết là căn cứ quan trọng để bác sĩ đưa ra chẩn đoán cuối cùng cũng như lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Đối tượng nên tầm soát ung thư cổ tử cung

Ung thư cổ tử cung có thể không gây triệu chứng trong giai đoạn đầu. Vì vậy, chị em nên chủ động tầm soát định kỳ, đặc biệt nếu thuộc một trong những nhóm sau:

• Phụ nữ từ 21 tuổi trở lên đã từng quan hệ tình dục: Nên bắt đầu tầm soát theo khuyến cáo của bác sĩ để phát hiện sớm các bất thường ở cổ tử cung.
• Phụ nữ từ 30–65 tuổi: Nên thực hiện xét nghiệm HPV, Pap smear hoặc kết hợp cả hai phương pháp theo lịch tầm soát phù hợp.
• Người nhiễm HPV nguy cơ cao: Đặc biệt là các chủng HPV 16, HPV 18, cần được theo dõi và tầm soát định kỳ.
• Người có kết quả HPV hoặc Pap smear bất thường: Cần tái khám đúng lịch để theo dõi và can thiệp kịp thời nếu có tổn thương.
• Người từng điều trị tổn thương tiền ung thư cổ tử cung: Vẫn cần tầm soát định kỳ để phát hiện nguy cơ tái phát.
• Người có đời sống tình dục nguy cơ cao: Quan hệ sớm, có nhiều bạn tình hoặc quan hệ không an toàn làm tăng nguy cơ nhiễm HPV.
• Người bị suy giảm miễn dịch: Chẳng hạn người nhiễm HIV hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Phụ nữ chưa tiêm hoặc chưa tiêm đủ vắc xin HPV: Vẫn cần tầm soát định kỳ vì vắc xin không phòng ngừa được tất cả các chủng HPV gây ung thư.

Lưu ý: Dù không có triệu chứng hay đã tiêm vắc xin HPV, chị em vẫn nên khám phụ khoa và tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để phát hiện bệnh từ sớm và nâng cao hiệu quả điều trị.

Một số câu hỏi liên quan

Tầm soát ung thư cổ tử cung có đau không?

Hầu hết các phương pháp tầm soát như Pap smear hay xét nghiệm HPV chỉ gây cảm giác hơi khó chịu trong vài phút và không gây đau đáng kể. Quy trình thực hiện nhanh chóng, an toàn và không ảnh hưởng đến sức khỏe hay khả năng sinh sản.

Bao lâu nên tầm soát ung thư cổ tử cung một lần?

Tần suất tầm soát phụ thuộc vào độ tuổi, yếu tố nguy cơ và phương pháp được lựa chọn. Thông thường, phụ nữ từ 21 tuổi đã quan hệ tình dục nên khám và tầm soát định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ, không nên tự ý kéo dài thời gian giữa các lần kiểm tra.

Tiêm vắc xin HPV rồi có cần tầm soát ung thư cổ tử cung không?

Có. Vắc xin HPV giúp giảm nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung nhưng không phòng ngừa được tất cả các chủng HPV nguy cơ cao. Vì vậy, chị em vẫn cần khám phụ khoa và tầm soát định kỳ để phát hiện sớm những bất thường nếu có.

Hy vọng qua bài viết trên, bạn đã có lời giải đáp cho thắc mắc “xét nghiệm máu có phát hiện ung thư cổ tử cung không”. Xét nghiệm máu không thể thay thế các phương pháp tầm soát chuyên biệt như xét nghiệm HPV, Pap smear hay soi cổ tử cung trong việc phát hiện bệnh. Vì vậy, chị em nên chủ động khám phụ khoa và tầm soát định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ để phát hiện sớm các bất thường, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.